Cuộc cãi vã của những người khốn khổ

"Một người đau chân có lúc nào quên được cái chân đau của mình để nghĩ đến một cái gì khác đâu?" - Nam Cao

---------- 

Mới mấy hôm trước, mạng xã hội ngành y sục sôi vì màn đấu khẩu, đấu tố về một trường hợp ở viện K. Bỏ qua các yếu tố tấn công cá nhân hay truyền thông sạch bẩn, có mấy điểm thế này:

- Gia đình người bệnh, K giai đoạn cuối, thấy đau lòng khi chứng kiến người thân mình đau đớn trong tuyệt vọng, chuyển sang phẫn nộ và kết tội bác sĩ khi không đạt được như kỳ vọng: thiếu quan tâm động viên phù hợp, hẹn xong không giữ lời...

- Phe bảo vệ bác sĩ khẳng định chị có tâm có tầm, nhưng siêu nhiều việc, và những thiếu sót kia là có thể có nhưng nhỏ và có thể bỏ qua được, và có nhiều cách góp ý, thay bằng đòn triệt hạ bằng truyền thông.

Chuyện giờ có lẽ xong rồi. Thế là 1 drama nhạt dần rồi trôi qua, vài bài đăng nào đó rút xuống, rồi mọi người bắt đầu đi hít hà 1 drama khác. Nhưng xong rồi sau sẽ lại có những ấm ức, lại có những đối đầu kiểu "ôi y đức" "ôi vô cảm"... đối đầu với "cứu vật vật trả ơn..."

 

Thế nào nhỉ? Kiểu như 1 mợ mang xấp vải đi may áo, nhận về cái áo ngắn cũn cỡn thì bèn cãi nhau với anh thợ may, cho rằng anh may tệ, không có đạo đức thợ may. Còn anh thợ may thì phân bua xấp vải nó ngắn quá chỉ may được đến thế thôi. Xong cả 2 bên ôm 2 cục ấm ức!

 ----------

Ngó sang nước bạn người ta thế nào?

Tua trực cấp cứu tối 4/3/1984 ở 1 bệnh viện ở New York, 1 cô gái 18 tuổi được đưa đến với triệu chứng sốt, kích động. Tiền sử trầm cảm đang dùng Nardil. Chẩn đoán được đưa ra là Hội chứng cúm với các triệu chứng hysteria

- Người bệnh được cho dùng thuốc để hạn chế run giật và kích động, bằng Demerol

- Khoảng 5 giờ sáng, BN kích thích, thao cuồng, được buộc cố định vật lý vào cáng

- Hơn 6 giờ sáng, BN hôn mê, thân nhiệt tăng vọt lên 41.6-42 °C rồi ngừng tim!

Vụ việc bùng nổ với sự giận dữ từ gia đình, nhất là từ người cha là 1 nhà báo nổi tiếng kiêm luật sư. Người ta nghi ngờ việc dùng Demerol trên nền người bệnh đang dùng Nardil đã kích hoạt hội chứng serotonin! Những vụ kiện kéo dài hơn 10 năm.

Bạn đang nghĩ đến 1 màn đấu tố, tù tội do dùng sai thuốc phải không? Có bồi thường, có tổn hại uy tín của bệnh viện; nhưng điều được nhắc lại mãi ở vụ việc này, là sự ra đời của "Luật Libby Zion" - giới hạn giờ làm việc của các bác sĩ nội trú, vì "Không cần học hết mẫu giáo cũng biết rằng một bác sĩ nội trú làm việc liên tục 36 giờ thì không còn đủ khả năng đưa ra bất kỳ quyết định chuyên môn nào." - như chính Sidney Zion, người cha của người bệnh đã nói. 

Sự quá tải không chỉ làm kiệt sức người bác sĩ, mà chính là mối đe dọa cho người bệnh!

Ai ngồi phòng cấp cứu đủ lâu sẽ biết có một thứ gọi là "Hội chứng 4 giờ sáng" - người bệnh mất đi, giữa lúc kỹ năng, năng lực phán đoán của người bác sĩ đã cạn kiệt vào cuối tua trực.

--------

Thế nên, có chăng là, đừng kỳ vọng 1 sự cá biệt cho bản thân mình, hãy biết đặt mình vào vị trí của người khác, và cùng nhau xây dựng một hệ thống y tế cân bằng và tối ưu hơn, cho tất cả mọi người. 

Ô cửa sổ vỡ

 Đêm qua trực. Tới giờ cũng díu mắt sau 1 ngày thật dài: đi trực, ở lại ecmo, đi bỏ phiếu, ăn với mọi người, đi thăm bà cô ốm, chơi với lũ trẻ con, đi ngồi nghe bạn kể chuyện cả tối... Vẫn muốn viết vài dòng

"Ô cửa sổ vỡ" là học thuyết tâm lý tội phạm, ý rằng ở 1 khu phố mà 1 ô cửa sổ bị vỡ mà bị bỏ đấy, thì người ta sẽ thấy chỗ này vô chủ, dễ dàng ném vỡ thêm những ô cửa khác hay làm những điều kinh dị khác.

Đêm qua trực cọc 1, mình xử 1 vụ không ra to, chả ra bé. Cảnh cáo rất nặng, không nói ra nói vào. Điều dưỡng, nội trú đến giờ ăn, đổi nhau rồi cứ trôi qua việc không làm, cả tiếng sau vẫn chưa gửi ống máu đi. Thật ra mình cũng không lạ gì cái kiểu ớ ểnh, trốn việc của đội điều dưỡng ở đó, và đã nói ra mồm rất nhiều lần. Đi trực bác sĩ sẽ có thêm 1 task là đốc đít anh em bàn lùi. Ngày mới về khoa, mình đã cãi nhau rất nhiều lần với nhiều người, vì nhận ra những trò bậy bạ tiểu xảo câu giờ để trốn việc của họ. Nhưng lâu dần, kỹ năng và tiếng nói khác đi, mình có nhiều cách để đôn đốc anh em làm. Đi trực với bác sĩ Dũng luôn là 1 cái gì đó khá áp lực với anh em.

Từ rất lâu, mình tâm niệm rằng sẽ cố gắng không để cho người bệnh nào oan uổng trong tay mình. Cái chết không đáng sợ, điều đáng sợ là những cái chết lẽ ra có thể tránh được. Nên mình cũng hy vọng và yêu cầu những người làm cùng làm việc một cách đàng hoàng và xứng đáng.

Có những điều khó có thể thay đổi ngay. Nhưng những thứ ấy sẽ túc tắc mà tiến dần, nếu ta giữ vững hướng đi đúng đắn. Giờ đây, với vai trò góp phần vào xây dựng hệ thống, mình đang sửa dần và cắt gọt, mài giũa những thứ mình thấy "gợn" khi còn là nội trú. Những việc nhỏ nhặt được siết lại quy củ, công bằng trong đánh giá sẽ là động lực để mỗi người nhìn trước nhìn sau khi làm việc của mình, trách nhiệm và chuyên nghiệp hơn.

Đợt này khoa nhiều việc to. Nhưng có những việc chỉ là cú đạp cửa khoắng đồ sau khi những ô cửa sổ vỡ được thấy đã lâu nhưng không sửa mà thôi. Bình thường hóa 1 điều bất thường, đó là những bước đầu của thất bại.

"Việc ác không vì nhỏ mà làm, việc tốt không vì nhỏ mà bỏ", ấy là cái lẽ nên vậy.